الشيخ محمد آصف المحسني
44
عجايب ومطالب (فارسى)
« حس دينى يكى از عناصر اوليه و ثابت و طبيعى روح انسانى است . اصلى ترين و ماهوى ترين قسمت آن ، به هيچ يك از رويدادهاى ديگر قابل تطبيق نيست بلكه يكى از چشمه هاى آن از ژرفاى روان ناخودآگاه فوران مىكند ، و نسبت به مفاهيم زيبائى و نيكى و راستى ، « مفهوم دينى » يا به طور صحيح تر « مفهوم مقدس » مقوله يا بعد چهارمى است كه داراى همان اصالت و استقلال سه مفهوم ديگر است . » « 1 » و نيز ترجمه و اقتباسى كه از مقاله محققانه « تاندكى دو - كينتين » شده چنين مى خوانيم : « همانگونه كه يكى از مزاياى عصر حاضر است كه درعالم طبيعت بعد چهارمى به نام زمان يا جايگاه كشف كنند كه از سه بعد فضائى مشخص و در عين حال جامع آن سه بعد است ، همچنين در اين عصر به موازات سه مفهوم زيبايى ، نيكويى و راستى ، مقوله چهارم قدسى يا يزدانى كه در حقيقت بعد چهارم روح انسانى است دوباره كشف گرديده ، در اين مقام نيز اين بعد چهارم روحى از سه مفهوم ديگر مجزا است ، و ممكن است منشأ توليد سه بعد ديگر بوده باشد . » « 2 » 4 - پناه بردن انسان در شدايد و سختيها به يك نيروى مرموز ماوراى طبعيت و تقاضاى حل مشكلات و فرونشستن طوفانهاى سخت زندگى از درگاه او ، نيز گواه ديگرى بر اصالت اين جاذبه درونى و الهام فطرى است كه به انضمام ساير شواهدى كه گفتيم ، مىتواند ما را به وجود
--> ( 1 ) . به مقاله « كوونتايم » ترجمه مهندس بيانى در كتاب « حس مذهبى يا بعد چهارم روح انسانى » مراجعه شود . ( 2 ) . همان مدرك ، چاپ دوم مراجعه شود